Ngày 06/08/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM (VCCI-HCM) phối hợp với Sáng kiến Đầu tư cho Phụ nữ (IW) do Chính phủ Úc hỗ trợ đã tổ chức “Diễn đàn về Kinh tế Chăm sóc và Phát triển Ngành Chăm sóc Người cao tuổi Việt Nam”. Sự kiện quy tụ đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan Quốc hội, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương, các cơ sở đào tạo nghề, doanh nghiệp và các chuyên gia phát triển quốc tế.

Áp lực già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn diện

Theo các dữ liệu được công bố tại Diễn đàn, Việt Nam đang trải qua tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Mặc dù tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đã nâng lên 74,7 tuổi, nhưng tuổi thọ khỏe mạnh chỉ ở mức 65,4 tuổi, đồng nghĩa với việc người cao tuổi phải đối mặt với gần 10 năm sống chung với bệnh tật và suy giảm sức khỏe.

Hiện nay, người cao tuổi chiếm khoảng 14,5% tổng dân số (tương đương gần 15 triệu người) và dự kiến sẽ tăng lên 18 triệu người vào năm 2030. Đến năm 2034, Việt Nam sẽ chính thức bước sang giai đoạn “dân số già” với 14% dân số từ 65 tuổi trở lên, và nhóm dân số từ 80 tuổi trở lên dự kiến sẽ tăng gấp ba lần vào năm 2050. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội, y tế và nâng cao chất lượng lực lượng điều dưỡng, nhân viên chăm sóc.

Chuyên nghiệp hóa lực lượng chăm sóc và phát triển “Nền kinh tế bạc”

Diễn đàn nhấn mạnh việc chuyển đổi tư duy: xem già hóa dân số không chỉ là gánh nặng tài chính mà là cơ hội phát triển “ngành kinh tế bạc”. Nền tảng thể chế đang dần hoàn thiện qua Luật Dân số 2025, Nghị định 168/2026/NĐ-CP và Quyết định 1116/QĐ-TTg, đánh dấu bước chuyển từ “chăm sóc sức khỏe người cao tuổi” sang “chăm sóc người cao tuổi toàn diện”.

Một trong những giải pháp trọng tâm được thảo luận là chuyên nghiệp hóa lực lượng lao động chăm sóc. Hiện nay, công việc chăm sóc phi y tế vẫn thiếu sự công nhận chính thức, chưa có mã nghề nghiệp quốc gia và khung tiêu chuẩn năng lực. Kết quả thực tiễn từ Dự án GRACE (do VCCI-HCM thực hiện với sự hỗ trợ của IW) đã chứng minh hiệu quả của việc chuẩn hóa: đào tạo 29 giảng viên nguồn theo tiêu chuẩn Úc và chuẩn hóa năng lực cho 206 học viên (giúp điểm tự tin làm nghề tăng từ 2,42 lên 4,04/5). Đây là cơ sở thực tiễn để VCCI-HCM gửi đề xuất tới Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức ban hành Mã nghề quốc gia, tạo tiền đề chuẩn hóa nhân lực chăm sóc trên toàn quốc.

Góc nhìn và tham luận từ Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam

Tại diễn đàn, ThS. Phạm Đức Mục – Chủ tịch Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam đã trực tiếp tham dự, trả lời phỏng vấn truyền thông và có bài phát biểu tham luận quan trọng về định hướng phát triển ngành chăm sóc.

Cam kết đồng hành cùng Lộ trình hành động 2026–2030

Diễn đàn khép lại với sự thống nhất cao về Lộ trình hành động 2026–2030 nhằm thiết lập khung pháp lý, ban hành bộ quy tắc nghề nghiệp, thí điểm đào tạo chứng chỉ vi mô và mở rộng kết nối cung – cầu lao động. Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và đối tác để nâng cao năng lực cho đội ngũ điều dưỡng và nhân viên chăm sóc, góp phần xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp, nhân văn và bền vững.